براى تبليغ رسالت ، اجرى ، جز دوستى با خويشان نمىخواهد . معناى آيه چنين است كه از آنان بازخواست مىشود كه آيا حق دوستى با آنها را آن گونه كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم سفارش كرده بود ، به جا آوردند يا آن را تباه و رها ساختند ؟ از اين رو بازخواست و پى آمد آن ، متوجه آنان است . « 1 » خداوند مىفرمايد : « قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ » « 2 » ؛ « بگو : به من خبر دهيد كه اگر آب [ آشاميدنى ] شما [ به زمين ] فرو رود ، چه كسى آب روان برايتان خواهد آورد ؟ » ظاهر عبارت اين آيه ، دلالتى آشكار دارد ؛ نعمت وجود و وسايل زندگى و تداوم زندگى ، همگى ، در گرو ارادهء حق تعالى و بر اساس تدبير فراگير و رحمت گستردهء اوست . خداى تعالى اين امكانات گسترده را فراهم كرده است تا زندگى روى زمين امكان‌پذير باشد : « أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً » « 3 » ؛ « آيا زمين را بستر آرامش نگردانيديم ؟ » « هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ » « 4 » ؛ « اوست كسى كه زمين را براى شما رام گردانيد ، پس در فراخناى آن رهسپار شويد و از روزى خدا بخوريد . رستاخيز به سوى اوست . » اين ، همان ظاهر آيه ، بر اساس دلالت وضع و قرائن سياق است . ليك امام ابو جعفر باقر عليه السلام در اين جا سخنى مرتبط با باطن آيه و دلالت محتواى عام آن دارد : [ م / 52 ] حضرت فرمود : « هرگاه امام خود را از دست بدهيد و او را نبينيد ، چه خواهيد كرد ؟ » « 5 » [ م / 53 ] از امام ابو الحسن ، حضرت رضا عليه السلام روايت شده است : « [ واژهء ] " ماؤكم " [ در آيه ] يعنى ابواب شما ، امامان عليهم السلام . امامان نيز ابواب خداوند هستند .

--> ( 1 ) . الصواعق المحرقة ، ص 89 . نيز بنگريد به : شواهد التنزيل ، ج 2 ، ص 160 و 161 . ( 2 ) . ملك ( 67 ) 30 . ( 3 ) . نبأ ( 78 ) 6 . ( 4 ) . ملك ( 67 ) 15 . ( 5 ) . كمال الدين ، ج 2 ، ص 360 .